Zon op Voorschoten

From InitiatiefwijzerVoorschoten

Zon op Voorschoten

Gezamenlijk iets doen voor het klimaat en er ook nog iets beter van worden
Je moet een lange adem hebben, houdt rekening met een lang proces. De gemeente heeft moeite om verschillende invalshoeken en belangen goed op een rij te krijgen, vervolgens is het afwegen van belangen een langzaam proces. Zoek naar mogelijkheden hoe hierin te versnellen. Binnen de ambtelijke organisatie wordt vanuit verschillende disciplines gekeken naar voorstellen, maar de onderlinge communicatie is niet optimaal. Toezegging van een afdeling betekent niet dat het rond is, een andere afdeling kan weer tegenwerken.

Gegevens over het burgerinitiatief

Wijk/ buurt :
Onderwerp :
duurzaamheid & energie
Doelgroep :
bewoners van Voorschoten
Status :
Afgesloten/ beëindigd
Website :
[www.zonopvoorschoten.nl /]
[1]

De eerste groene energiecentrale in Voorschoten

Zonnepanelen op alle lege daken van Nederland. Dat zouden de mensen achter ‘Zon op Nederland’ het liefste willen. Zon op Nederland wil iedere burger van Nederland in staat stellen zelf zonne-energie op te wekken en te gebruiken, ongeacht hun woonsituatie of inkomenspositie, door het ter beschikking stellen van daken.

In Voorschoten sloeg het idee aan. In de zomer van 2016 is de coöperatie Zon op Voorschoten opgericht. De gemeente stelde het dak van sporthal De Vliethorst ter beschikking. Daarop zijn 224 zonnepanelen geplaatst, dankzij 42 investeerders. In februari 2017 is met een feestelijke bijeenkomst in de kantine van de sporthal de ingebruikstelling van de eerste groene Voorschotense energiecentrale met leden en belangstellenden gevierd. De wethouder verrichtte de opening. Van de plaatsing profiteren huishoudens in zes postcodegebieden. Verwachting is dat meer daken beschikbaar komen en daarmee meer buurten meedoen.

De motieven van de initiatiefnemers zijn helder: bijdragen aan het tegengaan van opwarming van de aarde door uitstoot broeikasgassen te verminderen. Niet wachten tot de overheid maatregelen neemt, maar zelf de transitie maken naar schonere energiebronnen. Dicht bij huis. Dat kan door inwoners van Voorschoten de mogelijkheid te geven deelnemer te worden in de coöperatie. Dan kunnen ze zonnestroom opwekken, ook al hebben ze daar zelf geen geschikt dak voor.

Hoe het werkt? Deelnemers worden lid van de coöperatie Zon op Voorschoten. Alle deelnemers leggen geld in, waarvan de coöperatie de zonnepanelen koopt. De coöperatie is dus eigenaar van de panelen. De leden zijn eigenaar van de coöperatie en krijgen certificaten. De leden van de coöperatie hoeven thuis geen energiebelasting (en de btw daarover) meer te betalen voor elk kilowattuur dat zij in de coöperatie opwekken. Eén paneel produceert ongeveer 250 kilowattuur stroom per jaar. In 2017 levert dat een korting van ruim dertig euro per paneel op. Daarnaast krijgen de deelnemers nog een opbrengst uit de coöperatie voor de verkoop van de opgewekte stroom, ongeveer tien euro per paneel. Eigenaars van zonnepanelen verdienen hun investering binnen ongeveer acht jaar terug en blijven daarna profiteren van de opbrengst.

Aanvankelijk waren 70 inwoners geïnteresseerd. Uiteindelijk hebben 42 leden in zonnepanelen geïnvesteerd waaronder sporthal De Vliethorst zelf. Dit is te weinig om alle doelstellingen van de coöperatie te laten slagen. Zij zoeken naar een tweede locatie voor zonnepanelen.

Betrokkenen

De inwoners van zes postcodegebieden in Voorschoten die lid zijn van de coöperatie Zon op Voorschoten dragen bij door geld in te leggen. Het bestuur coöperatie zorgt voor aanschaf van de panelen en de administratie. Het bestuur van de sporthal stelde het dak ter beschikking én is deelnemer.

De gemeente Voorschoten is eigenaar van de sporthal en gaf toestemming het dak te gebruiken.

Rol van de gemeente

Het initiatief draagt zichtbaar bij aan duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente. Gemeenten moeten duurzame energie bevorderen, om een bijdrage te kunnen leveren aan het behalen van de doelstellingen die zijn vastgesteld in het internationale klimaatakkoord van Parijs. Het gemeentebestuur kan met het initiatief laten zien dat zij duurzame energie bevordert en haar burgers hierin aanmoedigt.

De gemeente heeft geholpen bij het zoeken naar geschikte daken, gaf morele steun door aanwezig te zijn bij de feestelijke opening en bij een ledenvergadering en toonde interesse. Verder heeft de gemeente geen grote rol gespeeld. De verwachting is dat die rol toeneemt, wanneer de gemeente zich vastlegt op meetbare duurzaamheidsdoelen. Als eigenaar van het sportgebouw is het verder de rol van de gemeente te zorgen voor juridische afspraken, bijvoorbeeld over aansprakelijkheid. Hierover is een contract afgesloten tussen de coöperatie en de gemeente.

Samenvatting van de factoren die van invloed zijn geweest op dit burgerinitiatief

Wat heeft stimulerend gewerkt voor het initiatief?

Realiseren publieke doelen:

  • Bijdrage aan wereldwijde klimaatdoelstellingen en zichtbare bijdrage aan de gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen.
  • Stimuleert tevens samenwerking tussen inwoners.


Constructieve samenwerking:

  • Win-win: Bestuur sporthal doet mee, panelen leveren ook energie aan de sporthal. Het bestuur van de sporthal stelde het dak ter beschikking én is deelnemer.
  • De inwoners van zes postcodegebieden in Voorschoten zijn lid van de coöperatie en leggen geld in.
  • De gemeente heeft geholpen bij het zoeken naar geschikte daken en stelt dak van een sporthal ter beschikking voor zonnepanelen.
  • De gemeente was aanwezig bij de feestelijke opening en bij een ledenvergadering.
  • Ambtenaren zijn ingezet voor het initiatief.
  • Er is een contract afgesloten rond juridische afspraken, bijvoorbeeld over aansprakelijkheid tussen de coöperatie en de gemeente.
  • Inwoners investeren zelf in de zonnepanelen.
Zijn of waren er obstakels die uit de weg geruimd zijn of nog weggenomen moeten worden?

Realiseren publieke doelen:

  • Aanvankelijk waren 70 inwoners geïnteresseerd. Uiteindelijk hebben 42 leden in zonnepanelen geïnvesteerd waaronder sporthal De Vliethorst zelf. Dit is te weinig om alle doelstellingen van de coöperatie te laten slagen. Zij zoeken namelijk naar een tweede locatie voor zonnepanelen.


Constructieve samenwerking:

  • Gemeentelijke communicatie is niet optimaal. Toezegging van een afdeling betekende niet dat het rond was, een andere afdeling kon dit weer tegenhouden.
  • De initiële bereidheid bij de gemeente was groot. De uitwerking verliep echter stroperig en heeft zeer lang geduurd. Dat heeft te maken met de rol van de gemeente als eigenaar van het pand, want de gemeente moest rekening houden met juridische consequenties. Het uitwerken van die voorwaarden was een stroperig proces.

Gegevens over het burgerinitiatief

Wijk/ buurt :
Onderwerp :
duurzaamheid & energie
Doelgroep :
bewoners van Voorschoten
Status :
Afgesloten/ beëindigd
Website :
[www.zonopvoorschoten.nl /]
[2]